آیا گرانی کاغذ، باعث افت بیشتر سرانه مطالعه خواهد شد؟
دلایل مختلفی را می توان برای کاهش سرانه مطالعه کتاب تصور کرد اما عاملهایی وجود دارند که این روزها باعث کمتر شدن آمار کتابخوانی شده اند. نرخ بالای کاغذ و قیمت تمام شدهی کتاب برای خریداران، یکی از دلایل اصلی کاهش سرانه مطالعه در میان مردم است.
در دنیای امروز که فناوری و رسانههای دیجیتال به سرعت در حال پیشرفت هستند، افزایش قیمت کاغذ میتواند چالشی جدی برای کتابخوانی و فرهنگ مطالعه ایجاد کند. وقتی هزینه تهیه کتاب به ناگاه افزایش مییابد، بسیاری از افراد به ناچار از خرید کتاب صرفنظر کرده و به جای آن به منابع آنلاین و محتوای دیجیتال روی میآورند. این تغییر نه تنها بر عادات مطالعه تأثیر میگذارد، بلکه ممکن است به تدریج منجر به کاهش کیفیت اطلاعات مصرفی شود.
به علاوه، کتابخانهها و مراکز فرهنگی که نقش مهمی در ترویج مطالعه ایفا میکنند، نیز تحت تأثیر این گرانی قرار میگیرند. محدودیت در منابع مالی آنها به معنای کاهش موجودی کتابها و محدود شدن برنامههای فرهنگی است. در نتیجه، جامعهای که روز به روز بیشتر به سمت مصرف محتوای دیجیتال میرود، ممکن است از لذت و ارزشهای مطالعه کتابهای چاپی محروم شود.
از طرفی، این وضعیت میتواند فرصتی برای نویسندگان و ناشران خلاق باشد. با توجه به نیاز روزافزون به محتوای جذاب و منحصربهفرد، تولید آثار دیجیتال و محتوای چندرسانهای میتواند راهحلی برای جلب توجه مخاطبان باشد. نویسندگان میتوانند با استفاده از تکنیکهای نوین، داستانها و اطلاعات را به شکلی جذاب ارائه دهند که مخاطب را ترغیب به مطالعه کند، حتی اگر این مطالعه به شکل الکترونیکی باشد.
سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در پاسخ به مشکلات ناشران و گرانی کاغذ اعلام کرد که بیش از چند هزار تن کاغذ وارد کشور خواهد شد و در دسترس ناشران قرار گرفته و قیمت آن کنترل خواهد شد. با وجود وعدهی وزیر، هنوز تعداد قابل توجهی از ناشران معترض هستند و میگویند که روی کاغذ دولتی را ندیدهاند و این سهمیه بیشتر در اختیار مطبوعات قرار گرفته است.
در نهایت، باید به این نکته توجه کرد که گرانی کاغذ تنها یک عامل در معادله پیچیده فرهنگ مطالعه است. تغییرات اجتماعی، اقتصادی و تکنولوژیکی نیز در این زمینه نقش بسزایی دارند. بنابراین، شاید زمان آن رسیده باشد که به فکر راهکارهایی نوین باشیم تا نه تنها از افت سرانه مطالعه جلوگیری کنیم، بلکه بتوانیم فرهنگ کتابخوانی را در جامعهای که به سرعت در حال تغییر است، احیا کنیم.
